ورودی

نورپردازی ورودی ساختمان یکی از موارد مجاز در مبحث ۲۴ است و هدف اصلی آن، تأمین روشنایی ایمن و خوانایی فضای ورود و خروج ساکنان است.

در طراحی این بخش، به‌جای افزایش شدت روشنایی، باید بر کنترل توزیع و تابش نور تمرکز کرد. استفاده از چراغ‌هایی با اپتیک دقیق و زاویه تابش متناسب، باعث می‌شود نور تنها بر ورودی، سردر یا المان‌های شاخص متمرکز شود و از انتشار نور به سایر بخش‌های نما یا آسمان جلوگیری شود. اگر ورودی دارای المان‌های خطی مانند سایبان، قاب ورودی یا کتیبه باشد، استفاده از Flood Light   که پخش بازتر و یکنواخت تر دارند، میتوان استفاده کرد.همچنین در پروژه‌هایی که نیاز به برجسته‌سازی یک المان خاص یا ایجاد مرز نوری دقیق وجود دارد، نورپردازی با نور های تاکیدی گزینه‌ای مناسب برای کنترل دقیق محدوده تابش خواهد بود. این رویکرد علاوه بر کاهش خیرگی و آلودگی نوری، بازده نوری سیستم را نیز افزایش می‌دهد.همچنین توصیه می‌شود شدت روشنایی متناسب با نیاز عملکردی فضا انتخاب شده تا ضمن حفظ کیفیت روشنایی، مصرف انرژی نیز به حداقل برسد. در واقع، سناریوهای مختلف متناسب با ساعات مختلف شب و الگوی تردد کاربران تعریف شود. در ساعات اوج تردد، سیستم با شدت روشنایی کامل عمل کرده و با کاهش تدریجی حضور افراد در ساعات پایانی شب، شدت روشنایی نیز به‌صورت مرحله‌ای کاهش یابد. در ساعات کم‌تردد، تنها روشنایی موردنیاز برای هدایت مسیر، شناسایی ورودی و تأمین امنیت حفظ شود.یک نورپردازی استاندارد برای ورودی، بر پایه هدایت دقیق نور استوار است، نه افزایش تعداد چراغ‌ها یا روشن کردن کل ورودی ساختمان.

محوطه و همکف

در این شرایط، طبقه همکف و فضای محوطه باید به‌گونه‌ای روشن شوند که ضمن تأمین ایمنی و خوانایی فضا، از ایجاد خیرگی، آلودگی نوری و تابش ناخواسته به نما جلوگیری شود.در نورپردازی محوطه، استفاده از چراغ های حیاطی پایه کوتاه(بولارد)  یکی از راهکارهای مناسب برای تأمین روشنایی مسیرهای حرکتی، پیاده‌روها و فضاهای دسترسی است. این چراغ‌ها با ایجاد نور در ارتفاع پایین، ضمن هدایت مسیر کاربران، کنترل بیشتری بر جهت تابش نور ایجاد می‌کنند و مانع انتشار بیش از حد نور به محیط اطراف می‌شوند.در صورت وجود درختان و پوشش گیاهی بلند، می‌توان از پروژکتورها برای تأکید بر فرم، بافت و ساختار گیاهان استفاده کرد. این روش باید از تابش مستقیم به نمای ساختمان یا آسمان جلوگیری شود. همچنین استفاده از چراغ های پایه بلند می‌تواند برای تأمین روشنایی عمومی محوطه‌های وسیع‌تر و افزایش سطح دید در فضاهای باز مورد استفاده قرار گیرد.در طبقه همکف ساختمان،استفاده از چراغ‌هایی با منبع نورمخفی  باعث می‌شود منبع نور از دید مستقیم کاربران خارج شده و کیفیت بصری فضا افزایش یابد. همچنین اگر در این طبقه ستون‌هایی وجود داشته باشد، می‌توان با روشن‌سازی و تأکید نوری بر ستون‌ها به فضا معنا و هویت بیشتری بخشیدهمچنین در بخش‌هایی مانند تابلوهای تجاری، عناصر شاخص معماری یا اشیای خاص موجود در ورودی، می‌توان از تکنیک Accent Lighting (نورپردازی تأکیدی) استفاده کرد. این تکنیک با افزایش کنتراست نوری و تمرکز کنترل‌شده بر یک عنصر مشخص، باعث برجسته‌تر دیده شدن آن از فضای بیرون می‌شود، بدون آنکه نیاز به نورپردازی گسترده سطح نما وجود داشته باشد.

تراس ها و بالکن

طراحی روشنایی هماهنگ با الزامات جدید نما با محدود شدن نورپردازی مستقیم و تزئینی پوسته خارجی ساختمان، توجه طراحی روشنایی بیش از گذشته به فضاهای نیمه‌باز مانند تراس‌ها و بالکن‌ها معطوف شده است .یکی از اصول اصلی در نورپردازی تراس‌ها، استفاده از نورپردازی غیرمستقیم (Indirect Lighting) و پنهان‌سازی منبع نور (Hidden Light Source) است.بر ایجاد جلوه‌ای مینیمال، باعث کاهش خیرگی و کنترل بهتر انتشار نور می‌شود.برای روشنایی عمومی می‌توان از چراغ‌های توکار سقفی (Recessed Downlights) استفاده کرد تا نور تنها بر سطح مورد نیاز تابیده شود.در تراس‌هایی که دارای پوشش گیاهی، فلاورباکس یا درختچه هستند، می‌توان از سایه‌پردازی استفاده کرد. در این روش، چراغ‌های کوچک با شدت نور پایین و زاویه تابش مشخص داخل فلاورباکس‌ها جانمایی می‌شوند و با تابش  به برگ‌ها و شاخه‌ها، الگوهای متغیر سایه و روشن بر روی سقف، دیوار یا سطوح اطراف ایجاد می‌کنند. این تکنیک به جای ایجاد روشنایی مستقیم، از تعامل میان نور، گیاه و معماری برای شکل‌دهی به تجربه شبانه فضا بهره می‌گیرد.در کنار نورپردازی عملکردی، استفاده محدود از عناصر دکوراتیو مانند ریسه‌های نوری یا چراغ‌های تزئینی می‌تواند به ایجاد فضای بصری جذاب در تراس کمک کند؛ اما این عناصر باید به‌عنوان یک لایه مکمل طراحی شوند و نباید باعث ایجاد درخشش بیش از حد یا تبدیل شدن تراس به منبع نور قابل مشاهده در نمای ساختمان شوند.